Κρητική Πολιτεία. Δήμοι ενδοχώρας και Επιτροπείες Πιστοποίησης Ιδιοκτησιών

Κρητική Πολιτεία. Δήμοι ενδοχώρας και

Επιτροπείες Πιστοποίησης Ιδιοκτησιών

Μετά από τον ατυχή για την Ελλάδα πόλεμο του 1897, η αναστάτωση στην Κρήτη συνεχίζεται, οι χριστιανοί άρχισαν να συγκεντρώνουν ένοπλα τμήματα και η εκτελεστική των Κρητών επιτροπή προέβη σε διαβήματα διαμαρτυρίας. Οι μουσουλμάνοι του νησιού κλείστηκαν στις πόλεις και την ύπαιθρο έλεγχαν οι χριστιανοί επαναστάτες. Οι σφαγές των μουσουλμάνων της Σητείας και του Σέλινου από τους χριστιανούς[1], καθώς και η σφαγή των χριστιανών του Ηρακλείου στις 25 Αυγούστου 1898 που έκαναν οι μουσουλμάνοι[2], οδήγησαν στην αποχώρηση της Οθωμανικής εξουσίας από το νησί, στη δημιουργία της αυτόνομης Κρητικής Πολιτείας και στον διορισμό του πρίγκιπα Γεωργίου ως ύπατου αρμοστή της Κρήτης. Στις 27 Απριλίου 1899, ο Ύπατος Αρμοστής όρισε Συμβούλιο του Ηγεμόνα (δηλαδή κυβέρνηση) το οποίο συνίσταται από πέντε Ανώτερες Διευθύνσεις, αντίστοιχες με τα σημερινά Υπουργεία. Οι σύμβουλοι με τις διευθύνσεις τους ήταν: Ελευθέριος Βενιζέλος της Δικαιοσύνης, Μανούσος Κούνδουρος των Εσωτερικών, Νικόλαος Γιαμαλάκης της Δημοσίας Εκπαιδεύσεως και των Θρησκευμάτων, Κωνσταντίνος Φούμης των Οικονομικών και Χασάν Σκυλιανάκης της Δημοσίας Ασφαλείας.

Το συμβούλιο ξεκίνησε την προσπάθεια να οργανώσει κράτος. Σε αυτό πρωταρχικό ηταν το έργο της συγκρότησης της τοπικής διοίκησης. Η Κρήτη διαιρέθηκε σε πέντε νομαρχίες Χανίων, Σφακίων, Ρεθύμνης, Ηρακλείου και Λασιθίου. Ο νομός Ηρακλείου αποτελείται από τις επαρχίες Τεμένους, Μαλεβιζίου, Πεδιάδας, Μονοφατσίου, Καινουργίου και Πυργιώτισας. Στην έκταση που καλύπτει ο σημερινός δήμος Μινώα Πεδιάδας ευρίσκοντο οι δήμοι Καστελλίου Πεδιάδας, Παναγιάς, Σκινιά και Αρκαλοχωρίου και δυο οικισμοί του δήμου Αγίων Παρασκιών.

Στην εισήγηση μας, παρουσιάζουμε τους δήμους και τα δημογραφικά στοιχεία που τους αφορούν, τους πρώτους Δημάρχους, Δημαρχιακούς Παρέδρους, Δημοτικούς Συμβούλους και Δημοτικούς Παρέδρους, στην γεωγραφική περιοχή που σήμερα απαρτίζει το δήμο Μινώα Πεδιάδας, μετά από την απελευθέρωση της Κρήτης από τους Οθωμανούς. Στο κείμενο μας διατηρούμε την ορθογραφία της εποχής για τα ονόματα των οικισμών. Επίσης παρουσιάζουμε τις Επιτροπές, αποτελούμενες από τους Δημάρχους και εγκρίτους πολίτες της περιοχής, για την πιστοποίηση των ιδιοκτησιών που αφανίσθηκαν από την καταστροφική μανία των ετών 1896-1899 και από τα δυο σύνοικα τμήματα του πληθυσμού της Κρήτης[3].

Με το ηγεμονικό διάταγμα 120 της 11 Φεβρουαρίου 1900, η Κρήτη διαιρείται σε 86 δήμους. Οι δήμοι σαν τοπικές διοικητικές δομές προϋπήρχαν και στο καθεστώς της ημιαυτονομίας, που προέκυψε από την Σύμβαση της Χαλέπας.  Στην  επαρχία Πεδιάδας υπάρχουν οι δήμοι Καστελλίου και Παναγιάς και στην επαρχία Μονοφατσίου οι δήμοι Σκινιά και Αρκαλοχωρίου.

Η Κρητική Πολιτεία αμέσως με την ανακήρυξη της πραγματοποίησε απογραφή του πληθυσμού του νησιού. Η απογραφή διεξάχθηκε την 4 Ιουλίου 1900 και με το Ηγεμονικό Διάταγμα 96/8 Σεπτεμβρίου 1900 δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Κρητικής Πολιτείας. Με βάση την απογραφή αυτή έχομε:

Δήμος	Άνδρες	Γυναίκες	σύνολο
Καστελλίου	3117	3362	6479
Παναγιάς	1613	1576	3189
Σκινιά	927	846	1773
Αρκαλοχωρίου	825	479	1305
Σύνολο	6482	6263	12745

Σε σχέση με την απογραφή του 1881 υπάρχουν σημαντικές μεταβολές, αύξηση του πληθυσμού στον δήμο Καστελλίου και μείωση στους άλλους δήμους[4]. Συγκεκριμένα ο δήμος Καστελλίου έχει 884 κατοίκους περισσότερους, ο δήμος Παναγιάς έχει 75 κατοίκους λιγότερους, ο δήμος Σχοινιά έχει 878 κατοίκους λιγότερους και ο δήμος Αρκαλοχωρίου έχει 1242 κατοίκους λιγότερους. Συνολικά οι αναφερόμενοι δήμοι έχουν 1311 λιγότερους κατοίκους[5]. Αυτό οφείλεται στην αποχώρηση των κατοίκων από τα μουσουλμανικά χωριά των δήμων Σχοινιά και Αρκαλοχωρίου[6].

ΠΡΑΚΤΙΚΟΝ ΓΕΩΡΓΙΚΟΝ ΣΧΟΛΕΙΟΝ ΓΟΡΤΥΝΟΣ ΜΕΣΑΡΑΣ ίδρυση λειτουργία προσφορά

Μετά από πολύχρονες έρευνες και μεγάλη προσπάθεια και παρά τις οικονομικές δυσκολίες πήρε τον δρόμο για το τυπογραφείο. 

Ένα μεγάλο ευχαριστώ: 

• στους καθηγητές του ΕΑΠ Αναστασία Αθανασούλα Ρέππα και τον Δρ Δημητρόπουλο Απόστολο για την προτροπή τους για έκδοση σε βιβλίο της μεταπτυχιακής ερευνητικής εργασίας για την οργάνωση και διοίκηση της επαγγελματικής γεωργικής εκπαίδευσης. 
• στους γεωπόνους της ΕΠΑΣ Μεσαράς Καμπουράκη Νίκο και Χαλκιαδάκη Μαρία για τις πληροφορίες και την δυνατότητα να ερευνήσω το αρχείο του σχολείου.
• στον Μηνά Φραγκουλάκη, καλό φίλο και συνάδελφο για την βοήθεια του στην κατανόηση του αγροτικού ζητήματος στην Ελλάδα και τις διαφορές του με το αγροτικό ζήτημα στην Κρήτη. Δυστυχώς τον χάσαμε από κοντά μας την παραμονή των Χριστουγέννων του 2010.
• στον Ταβερναράκη Στυλιανό, ιστορικό και καθηγητή μου στο Γυμνάσιο Μοιρών για τις πολύτιμες συμβουλές και τις αναγκαίες διορθώσεις σε λάθη, που επισήμανε
• στους χορηγούς Φώτη Κατσαμάνη, Γιάννη Ανδρουλάκη και Κωστή Τσαντηράκη  για την οικονομική ενίσχυση της έκδοσης.
• ιδιαίτερα, στον Ομ. Καθηγητή του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων κ. Απόστολο Παπαϊωάννου, όπως και στον Προϊστάμενο της Βικελαίας Δημοτικής Βιβλιοθήκης Ηρακλείου κ. Δημήτρη Σάββα για την ευγενική προθυμία τους να γράψουν για την έκδοση του βιβλίου αυτού. 
• και τέλος στη σύζυγο μου Ρένα και στην κόρη μου Σέβη για την υπομονή τους και την συμπαράσταση που μου έδωσαν όπως και την ενθάρρυνση για την αποτελεσματική έρευνα.  

Δεν μπορώ όμως να μην εκφράσω την πικρία μου για παντελή αδιαφορία αιρετών αξιωματούχων της Περιφέρειας Κρήτης, παρά το φιλικό κτύπημα στην πλάτη, όταν ζητήθηκε η οικονομική ενίσχυση για την έκδοση του βιβλίου αυτού. Για γιορτές και πανηγύρια υπάρχουν χρήματα, για να βοηθηθεί η εθελοντική ερευνητική εργασία για την ιστορία του τόπου μας ή για νέους λογοτέχνες η απάντηση είναι δεν υπάρχουν χρήματα.

Πρακτικό Γεωργικό Σχολείο Γόρτυνας Μεσαράς

  

      Το Πρακτικό Γεωργικό σχολείο Μεσαράς έπαιξε σπουδαίο ρόλο στην επαγγελματική γεωργική εκπαίδευση στην Κρήτη μεταλαμπαδεύοντας την γεωργική επιστήμη και εμπειρία στα αγροτόπαιδα της πατρίδας μας.

        Από το σχολικό έτος 1930-1931 μέχρι και το 1951-1952 φοιτήσαν στο Πρακτικό Γεωργικό σχολείο Μεσαράς 202 τακτικοί εσωτερικοί μαθητές. Κατά τα σχολικά έτη 1940 μέχρι το 1946 η εισαγωγή τακτικών μαθητών είχε διακοπεί λόγω  της γερμανικής κατοχής.

    Η προέλευση των μαθητών είναι κυρίως από τη Κρήτη, αλλά και από άλλες περιοχές της νότιας και νησιωτικής Ελλάδας. Υπήρχαν  ακόμη μαθητές από τα Ιταλοκρατούμενα Δωδεκάνησα και την Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου αλλά και από τη Θεσσαλία παρά την ύπαρξη εκεί της Αβερώφειου Γεωργικής Σχολής Λάρισας. Δεν καταγράφονται μαθητές από την Ήπειρο, τη Μακεδονία και τη Θράκη.

    Για την εισαγωγή των νεαρών αγροτών πολλές φορές υπήρχαν παρεμβάσεις πολιτικών και κοινωνικών παραγόντων ακόμη και παρακλήσεις από γονείς ή άλλους συγγενείς.

παλι για τον κ. Ρίχτερ και την σχέση του με τον χερ Σόϊμπλε

Βουλευτές του γερμανικού κόμματος «Αριστερά» κατέθεσαν στο κοινοβούλιο της Γερμανίας ερώτηση σχετικά με τους ισχυρισμούς του Χάιντς Ρίχτερ περί οφειλών της Ελλάδας προς τη Γερμανία κατά τη διάρκεια της γερμανικής κατοχής. Σύμφωνα με τους βουλευτές, που επικαλούνται άρθρο του Spiegel, η θεωρία του Ρίχτερ αποτέλεσε θέμα «εσωτερικού σεμιναρίου» της Διεύθυνσης Ευρωπαϊκής Πολιτικής του Ομοσπονδιακού Υπουργείου Οικονομικών. Βάσει αυτού διερωτώνται ποια η σχέση του Ρίχτερ με το γερμανικό υπουργείο Οικονομικών και τον Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, αλλά και αν έχει λάβει κάποια αμοιβή.
περισσότερα εδώ

Το Δίκταμο (Origanum dictamnus)

Το Δίκταμο (Origanum dictamnus) ανήκει στην Οικογένεια  Lamiaceae. Το Δίκταμο (η έρωντας) είναι ένα ενδημικό φυτό που συναντάται στην Κρήτη και χρησιμοποιείται ως ρόφημα. Το όνομα προέρχεται από το όρος Δίκτη (Λασιθιώτικα) όπου παλαιότερα αφθονούσε. Ειδικότερα καλλιεργείται εδώ και 70 χρόνια στην Έμπαρο. Τα φύλλα του είναι χνουδωτά και έχουν χρώμα γκριζοπράσινο. Το δίκταμο λέγεται και δίκταμνο(ς).

Περιγραφή-ΚλίμαΈδαφος

Είναι πολυετές (4-5 έτη) ενδημικό φυτό που αυτοφύεται και καλλιεργείται στην Κρήτη (Έμπαρος, Επισκοπή Κρήτης) και αντέχει στην ξηρασία.

Έχει μήκος 30-40εκ., τα φύλλα είναι μικρά, παχουλά και καλύπτονται από χνούδι και τα άνθη του έχουν βιολετί χρώμα. Συναντάται σε άγονες και ορεινές περιοχές και σε κλίμα ήπιο-μεσογειακό και όχι σε ανεμόπληκτες περιοχές.  Καταλληλότερα θεωρούνται τα αμμοαργιλώδη και στραγγιζόμενα εδάφη.  

Τρόπος Πολλαπλασιασμού

Με σπόρο σε σπορείο.

Με μοσχεύματα (τμήμα βλαστού 6-8εκ.)

Με παραφυάδες (ο καλύτερος τρόπος)

στα απόνερα της δικης Ρίχτερ: Ο Ρίχτερ και οι εβραϊκές αποζημιώσεις

Κατάλληλο επιμύθιο της Δίκης Ρίχτερ υπήρξαν οι δηλώσεις Ρίχτερ ότι οι αποζημιώσεις τις Γερμανίας πήγαν μόνο στους Εβραίους που ψήφιζαν ΕΡΕ. Στην πραγματικότητα ο Ρίχτερ μπέρδεψε τις πολεμικές αποζημιώσεις με τις αποζημιώσεις σε θύματα φυλετικών διώξεων αλλά δεν πειράζει – για τις πολεμικές αποζημιώσεις διάβασε τον Χάγκεν Φλάισερ. Τώρα αγαπητέ αναγνώστη είναι λογικό να σκεφτείς ότι για να το λέει Γερμανός ιστορικός μάλλον κάτι παραπάνω θα ξέρει και δικό μου συμφέρον είναι να το αρνηθώ. Σε καταλαβαίνω αγαπητέ αναγνώστη, εδώ οι αγρότες θεωρούν ότι οι Εβραίοι φταίνε για την Κρίση – δύσκολα θα σε πείσω αν είσαι ήδη σίγουρος. Το μόνο που μπορώ να πω, χωρίς αυτό να είναι προφανώς τεκμηριωμένη ανάρτηση είναι ορισμένα γεγονότα, (πολλά στοιχεία από την έκθεση Μαγκλιβέρα στο ΚΙΣ):

1. Οι αποζημιώσεις του 1960 αφορούν Εβραίους και Χριστιανούς που «διώχθηκαν από τους Εθνικοσοσιαλιστές λόγω της φυλής ή της θρησκείας ή των πεποιθήσεών τους και των οποίων η ελευθερία ή η υγεία υπέστησαν βλάβη εξαιτίας αυτού του λόγου». Το ποσό ήταν 115εκ.μάρκα, μέσες άκρες 860εκ δραχμές(1). Δεν αφορούν μόνο Εβραίους και δεν ήταν πολεμικές αποζημιώσεις.

Από μηδενική βάση…..

Βλέποντας, για πολλοστή φορά, επί σειρά δεκαετιών, τα διαδραματιζόμενα στον αγροτικό τομέα, έγραψα ορισμένες αλήθειες, όπως βέβαια τις βίωσα εγώ, μέσα από την ενεργή και από πρώτο χέρι εμπειρία μου στο θέμα.

Δυστυχώς ο αγροτικός κόσμος, στον οποίο ανήκω, ως κατά κύριο επάγγελμα αγρότης εδώ και 15 χρόνια, αδυνατεί να αντιληφθεί ποιο είναι το διακύβευμα.

Εδώ και χρόνια το σύνθημα σε απλά ελληνικά είναι: "Ότι μπει στην τσέπη".
Αυτό δεν αποτελεί δική μου έκφραση, αλλά καθημερινό άκουσμα και βίωμα...

Χρειάζεται εθνικός διατροφικός σχεδιασμός

«Πρέπει να ξαναστείλουμε σχεδιασμένα, παραγωγικά, οικονομικά και πολιτιστικά ένα μέρος του κόσμου στην ύπαιθρο με την ύπαρξη ενός μελετημένου θεσμικού πλαισίου» λέει στην «ΕΦ.ΣΥΝ.» ο Γιώργος Ανδρεαδάκης

Συντάκτης: Παναγιώτης Γεωργουδής

Χρειάζεται άμεσα εθνικός σχεδιασμός στην ανάπτυξη της υπαίθρου, με στήριξη από το κράτος των μικρομεσαίων αγροτών, σύνδεση με την έρευνα του αγροτοδιατροφικού τομέα για την παραγωγή ανταγωνιστικών, ποιοτικών προϊόντων, σύνδεση της επιδότησης με τους πραγματικούς αγρότες που παράγουν, φτηνό ρεύμα, αφορολόγητο πετρέλαιο, ισχυρούς συνεταιρισμούς και αυτοοργάνωση και να παραμείνει ο ΟΓΑ. Αυτά πρεσβεύει ο οραματιστής και... μπαρουτοκαπνισμένος Γιώργος Ανδρεαδάκης
Είναι μάχιμος αγρότης, συνεταιριστικός υπάλληλος τριάντα χρόνια, συνδικαλιστής των εργαζομένων στην Ενωση Αγροτικών Συλλόγων Ηρακλείου (ΕΑΣΗ), επίτιμος πρόεδρος Τεχνολόγων Γεωπονίας Ανατολικής Κρήτης.
Πάλεψε μόνος του τους «πράσινους» αγροτοπατέρες και τα κομματικά καπελώματα που διέλυσαν το συνεταιριστικό εγχείρημα μαζί με τους «γαλάζιους», προβάλλοντας σε δύσκολες εποχές τη συνεταιριστικότητα και την αλληλεγγύη των αγροτών ως μόνη διέξοδο στα προβλήματά τους.

Πίνακες κρίσης αγωνιστών και θυμάτων των Κρητικών επαναστάσεων

Πίνακες κρίσης αγωνιστών και θυμάτων των κατά των Οθωμανών επαναστάσεων

… το Φραντσέζικο κατέβασε μια μπενζίνα στο νερό κ’ έβγαλε στη στεριά το Ναύαρχο Ποτιέ και τον Πρίγκιπα Γεώργιο. Οι άλλοι ναύαρχοι ακολούθησαν από πίσω. Τι γίνηκε στο γιαλό κείνη τη στιγμή, σας αφήνω να το φανταστείτε. Τα φράγκικα κανόνια βροντούσαν μονόφορα απ’ τη θάλασσα, οι Κρητικοί άδειαζαν τις κουμπούρες και φώναζαν τα ζήτω…Πήρε μερικές βαθιές ανάσες, ξεκούφωσε το στήθος του. Έσκυψε στο μνήμα:

-- Μάνα! Της φώναξε. Λευτερώθηκε η Κρήτη…

Π. Πρεβελάκης «Η ΠΡΩΤΗ ΛΕΥΤΕΡΙΑ»

Την 1η Δεκεμβρίου 2013, έγινε πανηγυρικός εορτασμός στα Χανιά για την επέτειο των 100 χρόνων από την ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα. Η περιφέρεια Κρήτης διοργάνωσε σε συνεργασία με τους δήμους του νησιού εκδηλώσεις, γιορτές και επιστημονικά συνέδρια για να αναδείξει το μεγάλο και ιστορικό γεγονός. Η κυβέρνηση Σαμαρά ανεξήγητα υποβάθμισε τον εορτασμό με την ηχηρή απουσία των υψηλών προσκεκλημένων από τους εορτασμούς των Χανίων.  

Η Κρητική Πολιτεία, αμέσως με την ανακήρυξη της αυτονομίας, θέλησε να τιμήσει αυτούς που αγωνίσθηκαν για την ελευθερία και την ένωση. Σε κάθε ένα από τους πέντε νομούς συγκροτήθηκαν επιτροπές για να αποτιμήσουν την προσφορά των αγωνιστών και να καταγράψουν τους τραυματίες, τις χήρες και τα ορφανά των πεσόντων μαχητών. Καταρτίστηκαν προσωρινοί πίνακες το 1902, που δημοσιεύθηκαν στην Επίσημο Εφημερίδα της Κρητικής Πολιτείας, τεύχος Γ’ και αριθμό φύλλου 73. Υπήρχαν όμως αντεγκλήσεις για την εγκυρότητα τους, από βουλευτές και το Συμβούλιο του Ηγεμόνα τους απέρριψε. Τελικά το 1909, με βάση οριστικές κρίσεις από αρμόδιες επιτροπές δημοσιεύθηκαν στην Παράρτημα της Εφημερίδας της Κυβέρνησης στην Κρήτη τεύχος Γ’, φύλλο 16 της 21 Απριλίου 1909, οι οριστικοί πίνακες των αγωνιστών που ζούσαν ακόμη όλης της Κρήτης κατά νομό, δήμο και χωριό. Καταχωρήθηκαν σε τρεις τάξεις, ανάλογα με την αποτίμηση της αγωνιστικής δράσης κάθε αγωνιστή.

Δήμοι Μεσαράς στις αρχές του 20ου αιώνα

 

Πριν τον καλλικρατικό δήμο Φαιστού υπήρχαν οι καποδιστριακοί δήμοι Τυμπακίου, Μοιρών και Ζαρού. Πιο πριν υπήρχαν οι δήμοι Μοιρών και Τυμπακίου και κοινότητες, ακόμη πιο πριν υπήρχε ο δημος Μοιρών και κοινότητες και οι επαρχίες Καινουργίου και Πυργιώτισσας. Πότε όμως συγκροτήθηκε η τοπική αυτοδιοίκηση; Ποια ηταν η χωρογραφία τους; Σας παρουσιάζουμε τους πρώτους δήμους και τους δημοτικούς άρχοντες της περιοχής μας, μετά από την απελευθέρωση της Κρήτης από τους Οθωμανούς.

Με το ηγεμονικό διάταγμα 120 της 11 Φεβρουαρίου 1900, η Κρήτη διαιρείται σε 86 δήμους. Οι δήμοι σαν τοπικές διοικητικές δομές προϋπήρχαν και στο καθεστώς της ημιαυτονομίας, που προέκυψε από την Σύμβαση της Χαλέπας.  Στην  επαρχία Καινούριου υπάρχουν οι δήμοι Αμπελούζου (αργότερα μετονομάσθηκε σε δήμο Γόρτυνας με απόφαση του δημοτικού συμβουλίου), Ζαρού και Πλατάνου και στην επαρχία Πυργιώτισας οι δήμοι Κισσού και Τυμπακίου.