Κυριακή, 30 Απριλίου 2017

Η Επανάσταση του 1821, η Κρήτη και οι τελευταίοι Μεσαρίτες επαναστάτες

Άρθρο του ιστορικού ερευνητή και συντ. δάσκαλου Δαμιανάκη Γεωργίου, που δημοσιεύθηκε στην μεσαρίτικη εφημερίδα Άποψη του Νότου.


Δυστυχώς, όπως συμβαίνει ακόμα και σήμερα σε πολλά επίπεδα (δημόσια έργα, τουρισμός, κ.λ.π), η Κρήτη είναι ξεχασμένη από την κεντρική διοίκηση. Είναι ξεχασμένη και από τα ιστορικά βιβλία της εκπαίδευσης. Πολύ λίγα αναφέρονται, λες και οι Κρητικοί δεν  έκαναν απελευθερωτικούς αγώνες  και επαναστάσεις! Κάποιες επιγραμματικές σημειώσεις , στα εγχειρίδια και τίποτε παραπάνω. Από το 1669 που έπεσε το νησί μας οριστικά στους Τούρκους, οι ξεσηκωμοί ήταν αρκετοί, αλλά ασυντόνιστοι, ανυποστήρικτοι  και χωρίς αποτέλεσμα.
Τον Απρίλιο του 1821, που κηρύχτηκε η Επανάσταση  στην Παναγία Θυμιανή Χανίων, οι Κρητικοί, πιο οργανωμένοι δε σταμάτησαν. Από το1821 ως το 1830 με πολύ αίμα είχαν ποτίσει τα κρητικά χώματα. Περίμεναν την ανεξαρτησία… Δυστυχώς με το «Πρωτόκολλο του Λονδίνου», που αναγνώριζε σαν ελεύθερο κράτος τον επαναστατημένο Μωριά και Ρούμελη, η  Κρήτη έμεινε απ’ έξω. Και έμεινε απ’ έξω, γιατί έτσι συνέφερε την επεκτατική πολιτική της Αγγλίας. Από το 1830 μέχρι 1840 που κατακτητές της Κρήτης ήταν οι Τουρκοαιγύπτιοι, οι αγώνες και πάλι δε σταμάτησαν. Η επανάκτηση από τους Τούρκους το 1840, δεν άλλαξε τίποτε. Οι αγώνες συνεχίστηκαν μέχρι το 1866, με αποκορύφωμα το ολοκαύτωμα του Αρκαδίου στις 4 Νοεμβρίου. Από το  ολοκαύτωμα του Αρκαδίου μέχρι το 1898, γίνονται πολλές οργανωμένες επαναστάσεις. Το «Κρητικό Ζήτημα» απασχολεί τις Μεγάλες δυνάμεις (Αγγλία, Γαλλία, Ιταλία και  Ρωσία), όχι όμως και η ένωσή της με την Ελλάδα. Η απόφαση για κήρυξη ανεξάρτητου κράτους  της «Κρητικής Πολιτείας», πάρθηκε μόνο όταν θίχτηκαν τα συμφέροντα και ο εγωισμός των Άγγλων.
Στις 25 Αυγούστου του 1898, το πολυάριθμο, εξαγριωμένο Μουσουλμανικό στοιχείο του Ηρακλείου, προχώρησε σε ανελέητες σφαγές χριστιανών (450 περίπου). Συνηθισμένο φαινόμενο κατά καιρούς , οι σφαγές σε όλο το νησί. Μέσα σ’ αυτούς  ήταν 18 Άγγλοι στρατιώτες, ακόμη 18 πολίτες του αγγλικού προξενείου ο Πρόξενος Λ. Καλοκαιρινός και αυτό το γεγονός έκαμε τους Άγγλους και τις άλλες δυνάμεις να αλλάξουν στάση.  Στις 4 Νοεμβρίου αποχωρεί από την Κρήτη ο τουρκικός στρατός και κηρύσσεται ανεξάρτητο κράτος η «Κρητική Πολιτεία». Στις 9 Δεκεμβρίου αναλαμβάνει  «Ύπατος  Αρμοστής Κρήτης υπό την εποπτεία του Σουλτάνου», ο πρίγκιπας της Ελλάδας Γεώργιος.
Οι επαναστάσεις σταματούν οριστικά και οι Κρητικοί αφοσιώνονται στα ειρηνικά έργα της ανοικοδόμησης του Νησιού. Επειδή πολλοί από τους επαναστάτες, είχαν χάσει τις περιουσίες, ή είχαν γεράσει, η είχαν τραυματιστεί, ή είχαν αφήσει χήρες και ορφανά, η Κρητική  Πολιτεία , με νόμους , τους έδιδε το δικαίωμα να ζητήσουν κάποιο χρηματικό επίδομα. Απαραίτητα δικαιολογητικά, για να ενταχθούν σε κατηγορίες αγωνιστών και να πάρουν τα χρήματα ήταν: 1) Αίτηση του ενδιαφερομένου. 2) Πιστοποιητικό από τη στρατιωτική διοίκηση, που να λέει σε ποιες μάχες πήρε μέρος. 3) Πιστοποιητικό από τη δημογεροντία του τόπου διαμονής και τον εφημέριο, που να πιστοποιούν  την ηλικία, ικανότητα ή ανικανότητα προς εργασία και τα εισοδήματα. Τα δικαιολογητικά αυτά, για κάποιους λόγους….. υποβλήθηκαν  στην κεντρική διοίκηση των Χανίων δύο φορές. Το 1902 και το 1908. Έγιναν επιτροπές, κατατάχτηκαν οι αγωνιστές σε κατηγορίες και τα δικαιολογητικά φυλάχτηκαν στο αρχείο της Κρητικής Πολιτείας.

Στην προσπάθειά μου να βρω στοιχεία για τους  προγόνους μου, που πολέμησαν στις Κρητικές επαναστάσεις, απευθύνθηκα στον καλό φίλο και συγγραφέα Μύρωνα Τζαρδή, πού είχε ασχοληθεί μ’ αυτά.
Ο κ. Τζαρδής με προέτρεψε να επισκεφθώ την πόλη των Χανίων, που μέσα στα Γενικά Αρχεία του Κράτους φυλάσσονται και τα της Κρητικής Πολιτείας και εκεί θα βρω αυτό που ζητώ. Μου έδωσε και την  ιστοσελίδα των ψηφιοποιημένων αρχείων της Κ.Π., αλλά μου συνέστησε ότι για να τα βρω από το ιντερνέτ, χρειάζεται υπομονή και αρκετός χρόνος.
Πράγματι ακολούθησα τις παραινέσεις  και οδηγίες του φίλου μου, διέθεσα αρκετό χρόνο, υπομονή  και βρήκα αυτά που ήθελα. Στην έρευνα συναντούσα  φάκελους αγωνιστών φίλων , γνωστών  και άλλων δικών μου .

Παρασκευή, 21 Απριλίου 2017

120 χρόνια από τον θάνατο του Αντ. Τρυφίτσου

    Την Κυριακή 30 Απριλίου 2017 πραγματοποιείται ημερίδα τιμής και μνήμης για τα 120 χρόνια από τον θάνατο του Αντωνίου Τρυφίτσου, Αρχηγού Πεδιάδος και των έξι Ανατολικών Επαρχιών. 
    Η εκδήλωση θα γίνει στην αίθουσα πολλαπλών χρήσεων του Γυμνασίου Καστελλίου Πεδιάδας και ώρες 11πμ-2 μμ και 5,30 μμ-8,30 μμ
    το πρόγραμμα των ομιλιών είναι:

Τρίτη, 14 Μαρτίου 2017

Ο Μανόλης και η Πελαγία Δακανάλη μας ξάφνιασαν πάλι ευχάριστα.

ΒΡΑΒΕΥΣΕΙΣ
        Στις 12 Μαρτίου 2017 στο αμφιθέατρο του Πολεμικού Μουσείου Αθηνών, πραγματοποίησε ο ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΟΜΙΛΟΣ ΚΥΠΡΙΩΝ ΕΛΛΑΔΑΣ (Ε.Π.Ο.Κ) την απονομή των βραβείων του 7ου Παγκόσμιου Λογοτεχνικού διαγωνισμού. Ήταν μια εκδήλωση υψηλού πνευματικού επιπέδου, κόντρα στην οικονομική, πολιτική και κοινωνική κρίση που μαστίζει την πατρίδα μας τα τελευταία επτά χρόνια.
                            Φωτογραφία του ΜΑΝΟΛΗΣ ΔΑΚΑΝΑΛΗΣ.
        Απονεμήθηκαν:
  •  στον Μανόλη Μιχαήλ Δακανάλη το Α΄ Παγκόσμιο βραβείο λογοτεχνίας για το ιστορικό πόνημα «Δεν ξεχνώ». 
  • Στην Πελαγία Παχάκη-Δακανάλη το Α΄ βραβείο για το διήγημα «ΗΡΩΙΔΑ ΜΙΑΣ ΖΩΗΣ» και το Α΄ βραβείο στην αγιογραφία. 
  • Στην Πελαγία Φανουράκη το Α΄ βραβείο αγιογραφίας.
Συγχαρητήρια στους ακάματους εργάτες της πνευματικής ζωής του τόπου μας.
Το διήγημα του Μανόλη Δακανάλη μπορείτε να το διαβάσετε εδώ

Κυριακή, 22 Ιανουαρίου 2017

Αν σ' αγαπά ο τόπος σου σε θέλει ο κόσμος όλος

την Κυριακή 29 Ιανουαρίου θα παρουσιαστεί το βιβλίο με τις εισηγήσεις του διήμερου συνεδρίου με θέμα "Αν σ' αγαπά ο τόπος σου σε θέλει ο κόσμος όλος". Η παρουσίαση θα γίνει στην αίθουσα πολλαπλών χρήσεων του Γυμνασίου Καστελλίου στις 11.30 π.μ.


Τετάρτη, 16 Νοεμβρίου 2016

Γυμνάσιο Μοιρών και Πολυτεχνείο



Ο Μοιριανός Γεώργιος Μ. Πατεράκης,  Δρ Παν. Ιωαννίνων και τέως Σχολικός Σύμβουλος Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης, αυτόπτης μάρτυρας των γεγονότων που διαδραματίστηκαν στις Μοίρες τις μαύρες μέρες μετά την εισβολή στο Πολυτεχνείο προλογίζοντας το βιβλίο "Μαύρες ημέρες δικτατορίας στη Μεσαρά", γράφει:
 Στην εκρηκτική ατμόσφαιρα των γεγονότων του Πολυτεχνείου, η άστοχη παρατήρηση της καθηγήτριας στους μαθητές της Ε΄ τάξης του Γυμνασίου Μοιρών, πως «…μόνο με στρατιωτικό νόμο ησυχάζεται εσείς…» αποτέλεσε θρυαλλίδα ανάφλεξης για έντονες συζητήσεις, προβληματισμό και αντιδράσεις, γύρω από το καυτό θέμα των ανθρώπινων δικαιωμάτων, της ελευθερίας και την τυραννία.



            Ευαισθητοποιημένοι από τα γεγονότα της περιόδου και ανάστατοι οι μαθητές από την πρόκληση, προβάλ­λουν αντιρρήσεις, συζητούν έντονα, συσκέπτονται, και αποφασίζουν να αντιδράσουν, σε συμπαράσταση προς τους φοιτητές των γεγονότων του Πολυτεχνείου. Οι σκέψεις και ιδέες τους γίνονται πράξεις το ίδιο απόγευμα. Οργανώνουν συνεργείο, γράφουν χειρόγραφα συνθήματα, πάνω σε πρόχειρα φύλλα χαρ-τιού, τα οποία σκορπούν στο προαύλιο χώρο του γυμνασίου, το βράδυ της Κυριακής.
            Επί πλέον σπεύδουν και γράφουν με μπλε μπογιά και μεγάλα γράμματα στους τοίχους : « ΚΑΤΩ Η ΧΟΥΝΤΑ – ΚΑΤΩ Ο ΦΑΣΙΣΜΟΣ – 114 ».
           

Σάββατο, 24 Σεπτεμβρίου 2016

Η οικογένεια Τζαρδή. Οι μετοικήσεις από την Χώρα Σφακίων στην Κρήτη, στην Ελλάδα, στον κόσμο.



Άλλοι θα μιλούσαν για ρίζες…
Για μας, μοναχά οι δρόμοι έχουν σημασία.
Μας συνοδεύουν – από την πενία ως τον πλούτο
ή ως μια άλλη πενία,
από την δουλεία ως την ελευθερία
ή ως τον βίαιο θάνατο. (Μααλούφ, 2003)
Εισαγωγικά
Ο Γιάννης Τζαρδής, τελευταίος Τζαρδής στα Σφακιά, πέθανε στις 10 Νοεμβρίου 2013. Η ιστορική ναυτική οικογένεια των Τζαρδήδων από την Χώρα Σφακίων ξεκίνησε την αποδημία από τα πρώτα χρόνια μετά το τέλος της μεγάλης Κρητικής επανάστασης του 1866-69, κορυφώθηκε στο τέλος του 19ου και συνεχίσθηκε τον 20ου αιώνα και έτσι σήμερα δεν υπάρχει κανείς  κάτοικος Σφακίων με το επώνυμο Τζαρδής. Σε προκαταρτική έρευνα, διαπιστώσαμε την εμφάνιση του επωνύμου στις διάφορες γραφές  του (Τζαρδής, Τζαρδάκης, Ζαρδής, Zardis, Τσαρδής) στην Αθήνα, στον Άγιο Νικόλαο, στο Ηράκλειο, στην Ρόδο, στην Κύπρο, στις ΗΠΑ, την Αγγλία και την Αυστραλία. Από έρευνα μας στους ελληνικούς τηλεφωνικούς καταλόγους, το επώνυμο Τζαρδής απαντάται στα Χανιά, στο Ηράκλειο, τις Μοίρες, τον Άγιο Νικόλαο, την Αθήνα, και σαν παρανόμι στο Τυμπάκι και στους Αναπλάδες, οικισμό της  Λευκίμμης στην Κέρκυρα.
Η καταγωγή της οικογένειας
Όπως για όλες τις οικογένειες των Σφακίων, η θεωρία ότι οι Τζαρδήδες έλκουν την καταγωγή από τους Σκορδίλες είναι ισχυρή. Ο Πάρις Κελαϊδής στηριζόμενος στις προφορικές παραδόσεις των οικογενειών και στα ιστορικά αφηγήματα καταγράφει ότι από τους Στρατίκους απόγονοι των Σκορδίλων, προέρχονται οι οικογένειες:
Βουρδουμπά, Μπραού, Τσιριντάνη, Μπαμπιολάκη, Κουτσούμπα, Κατσιά, Τζαρδή, Μπατζέλη και Ξηρά.
Για την καταγωγή της κάθε οικογένειας δεν υπάρχουν γραπτές πηγές, αλλά προφορικές. Οι ιστορικές αφηγήσεις, τα ριζίτικα τραγούδια και οι μαντινάδες κάθε οικογένειας για τις πράξεις των προγόνων και τις ανδραγαθίες τους, είναι διαδεδομένη την εποχή της τουρκοκρατίας και για τα Σφακιά σχεδόν η μοναδική πηγή. Στις προφορικές τους παραδόσεις οι παραπάνω οικογένειες σεμνύνονταν για την ευγενική τους καταγωγή και ο αυστηρός κοινωνικός περίγυρος τους αναγνώριζε σαν καλόσειρους ή ανεγυρισμένους (κοσμογυρισμένους).
Για την προέλευση του επωνύμου ΤΖΑΡΔΗΣ υπάρχουν διάφορες απόψεις. Η φιλόλογος κ. Χρυσούλα Τσικριτσή-Κατσιανάκη, στην αξιόλογη μελέτη για τα κρητικά επώνυμα, υποστηρίζει τεκμηριωμένα ότι το επώνυμο δεν είναι επαγγελματικό, αλλά από το υποκοριστικό του ονόματος Ricciardo ή Rizzardo. Μια πρώτη αναφορά για τις καταβολές της οικογένειας ξεκινά από τον 16ο αιωνα, διάφοροι Rizardo, Rizzardi, Ricardi αναφέρονται από την Πανοπούλου σαν εγγυητές ναυλώσεων πλοίων, σαν δωρητές αδελφοτήτων και συντεχνιών του Χάνδακα και σαν λήπτες κληροδοτημάτων. Υπάρχει πεδίο για περεταίρω έρευνα, ώστε να μπορούμε με βεβαιότητα να μιλήσουμε για την σχέση των παραπάνω Rizzardi κατοίκων του Χάνδακα με την οικογένεια Τζαρδή στα Σφακιά, ετυμολογικά φαίνεται να έχει σχέση. Η Moly Green υπογραμμίζει τη στενή σχέση των εμπόρων του Χάνδακα με τα ναυπηγεία των Σφακίων.

Παρασκευή, 16 Σεπτεμβρίου 2016

Τετάρτη, 7 Σεπτεμβρίου 2016

ΙΒ' Διεθνές Κρητολογικό Συνέδριο



Στο ΙΒ’ Διεθνές Κρητολογικό Συνέδριο, το οποίο θα διεξαχθεί από 21 μέχρι 25 Σεπτεμβρίου στο Ηράκλειο θα παρουσιάσω εισήγηση με θέμα «Οικογένεια Τζαρδή, οι μετοικήσεις από τη Χώρα Σφακίων στη Κρήτη, την Ελλάδα, τον κόσμο». Η παρουσίαση θα γίνει το Σάββατο 24/9 και ώρα 18.00, τμήμα Γ (Γ2) στο Πολιτιστικό συνεδριακό κέντρο Ηρακλείου.

Περισσότερα ΕΔΩ

Δευτέρα, 29 Αυγούστου 2016

ΚΑΤΙ ΕΓΙΝΕ ΣΤΑ ΜΑΤΑΛΑ ΤΟ 1970...








ΓΡΑΦΕΙ Ο ΚΩΣΤΗΣ ΛΙΘΙΝΟΣ


Διάβαζα τις προάλλες για την περιπέτεια υγείας της γνωστής Καναδής τραγουδίστριας της ροκ και της φολκ μουσικής Τζόνι Μίτσελ και στο μυαλό μου ήλθαν η μελωδία και οι στίχοι του περίφημου τραγουδιού της «Carey», που γράφτηκε το 1970. Συμπεριλήφθηκε στο άλμπουμ της «Blue», που κυκλοφόρησε την επόμενη χρονιά.
Σε όσους δεν το γνωρίζουν, το τραγούδι αναφέρεται στα Μάταλα, όπου έζησε για κάποιο χρονικό διάστημα η τραγουδίστρια. Ήταν η περίοδος που οι περίφημες σπηλιές της περιοχής, οι οποίες είχαν λαξευτεί κατά τη νεολιθική εποχή και χρησιμοποιήθηκαν ως τάφοι κατά τη ρωμαϊκή περίοδο, γνώριζαν μεγάλες στιγμές....
περισσότερα ΕΔΩ